GIDA BANKACILIĞI SİSTEMİNİN İŞLEYİŞİ

23.09.2020
30
GIDA BANKACILIĞI SİSTEMİNİN İŞLEYİŞİ

Ülkeler ne kadar gelişmiş olursa olsun yoksulluk birçok ülkede var olan genel bir sorundur. Buradaki sorun sadece gıdaların ya da diğer ihtiyaçların az üretimi, yetersizliği ya da kişilerin satın alma gücünün olmaması ile alakalı değil hâlihazırda var olan kaynakların etkin bir şekilde, bir zarar görmeden ve bu kaynakların israfına fırsat vermeden ihtiyaç sahiplerinin faydalanması için değerlendirilmesi ile yakından ilgilidir.

Ülkemizde ve dünyada gıda bankacılığı sisteminin ayrı ayrı birçok örnekleri vardır. Gıda bankacılığının gerektirdiği çeşitli hukuki ve ekonomik unsurlar her ülkenin kendi şartlarına göre değişkenlik gösteren faktörleri olduğu için farklı ülkeler ya da bölgelerde çeşitli gıda bankacılığı faaliyetleri görülür.

  1. Gıda Bankacılığı Sisteminin İşleyişi

Ülkelerin ekonomik ve hukuki özellikleri gelişmişlik düzeylerine bağlı olarak şekilleneceği için her ülkenin kendine özgü gıda bankacılığı örnekleri karşımıza çıkacaktır. Ancak ülkelerin sosyoekonomik durumları ne olursa olsun gıda bankacılığının değişmeyen ve her ülke için aynı olan kuralları vardır;

  • Bağışı alacak olan kişinin ihtiyaç sahibi olması yeterlidir. Kişinin bağış alması için başka bir şart aranmamaktadır.
  • Gıda bağışı yapacak dernek veya vakfın tüzüğünde mutlaka ‘’gıda yardımı yapabileceğine ilişkin hükümler’’ bulunmalıdır. Bunun dışında vakıf ya da derneğin vergiden muaf olması koşulu aranmamaktadır.
  • Bağış yaparken vergi mükellefleri, yapılan bağışın mal bedelini malın maliyet bedeli ile aynı oranda olacak şekilde yapmalıdır ve Katma değer vergisi hesaplanmayacaktır. Yapılan bağışlar faturalanarak belgelenir ve faturanın üstünde ‘’ İhtiyaç sahiplerine yardım koşuluyla bağışlanmıştır.’’ İbaresinin bulunması gerekir.
  • Dernek ve vakıflarda aldıkları bağış karşılığında makbuz düzenleyerek bağış yapanlara vereceklerdir.
  • Gıda Bankacılığı Yapan Dernek ve Vakıfların Özellikleri
  • Gıda bankacılığı derneği ya da vakfının, bağış için kullanılacak gıda maddelerinin güvenli ve uygun bir şekilde aktarımı, depolanması ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılması için gerekli olan tüm ihtiyaçlarını karşılayacak gücünün olması gerekir.
  • Dağıtılacak gıda maddelerinden ücret alınmaması ve ihtiyaç sahibi olmayan diğer üçüncü kişilere satılmaması gerekir.
  • Gıda maddelerinin dağıtımında kar, komisyon talebinde bulunulmamalıdır.
  • Dağıtımı gerçekleştiren gıda bankacılığı derneğinin ya da vakfında tek koşul yardıma temel beslenme ihtiyaçlarını karşılayamayan ihtiyaç sahiplerine veya doğal afetten zarar görmüş kişilere yardım etmesidir.
  • İnsan sağlığını tehlikeye atan ya da son kullanma tarihi geçmiş ürünler kullanılmamalıdır.
  • Yapılacak bağışlar şartlı ve bedelsiz olarak ihtiyaç sahiplerine dağıtılır.
  • Gıda bankacılığı derneği ya da vakfında dağıtımın yapılabilmesi ve ürünlerin muhafaza edilebilmeleri için uygun depo alanının bulunması gerekir.
  • İhtiyaç sahiplerinin gururları ile oynamadan yapılan bağışı teşhir etmeden olabildiğince sessiz bir şekilde bağış yapılması esas alınmalıdır.
  • Gıda bankacılığı derneği ya da vakfının gıda maddelerini, dernek üyelerine ve yöneticilerine ya da yakınlarına dağıtmaması gerekir.
  • Dağıtımda çıkabilecek her türlü duruma karşı önlem alınıp, çıkabilecek karmaşalar önlenmelidir.

Yoksulluğun önüne geçebilmek ve ihtiyaç sahibi olan insanların refah seviyelerini yükseltebilmek adına uygulanan gıda bankacılığı, yukarıda belirtilen özelliklere uyulduğu takdirde ülkelerin ve toplumun yararını gözeten bir organizasyon olarak faaliyet gösterecektir.